جمعه 17 خرداد1387

عصر نوسنگی ایران

NEOLITHIC AGE IN IRAN

Originally the term "Neolithic" referred to the final Stone Age before the age of metals, that is: the Chalcolithic (copper), Bronze, and Iron Ages. Today "Neolithic" usually refers to the period of the origins and early development of agricultural economies. The oldest evidence for agriculture comes from the eastern Mediterranean (Levant) where agriculture came into practice 11,000 years ago at the end of, or shortly after, the Younger Dryas cold interval during which much of the region was not inhabited (Alley). An abrupt shift to warmer climate then allowed the cereal grasses and trees to expand from the Levant, taking about 1,000 years to reach Iran (Hole, 1999). As this expansion of natural vegetation took place, agriculture spread with it. The domestication of goats and sheep, on the other hand, occurred in northern Mesopotamia and the Zagros mountains, perhaps in Kurdistan and southern Anatolia (Zeder). The combination of agriculture (wheat, barley, lentils) and the raising of livestock (goats, sheep, cattle, pigs), formed the basis of the agricultural economy that has lasted until today and spread throughout the world (Harris et al.; Nesbitt, 2002). The Neolithic began in Iran about 10,000 years before the present (B.P.) and ended about 7,500 B.P. (for a review of the Initial and Early Village Periods that comprise the Neolithic of western Iran, see Hole, 1987a; 1987b). The earliest Neolithic occurred before the use of hand-made, chaff-tempered pottery which appeared around 8,500 B.P. The Neolithic ends with the appearance of new styles of pottery, generally with designs painted...

ادامه مطلب

نوشته شده توسط مجید.ضیغمی در 9:40 | | لینک به این مطلب

سه شنبه 1 خرداد1386

باستانشناسی ماد: کرکنس داغ

نوشته شده توسط مجید.ضیغمی در 18:14 | | لینک به این مطلب

دوشنبه 17 اردیبهشت1386

نقش برجسته ی ساسانی در ایالت بغلان افغانستان

The rock relief discovered in the village of Shamarq, Baghlan

 

                           

                          

Background

In the winter of 2003 SPACH funded an expedition led by Dr. Jonathan Lee, specialist in Afghan history, to a village on the outskirts of Pul-i-Khumri in order to determine the exact location of a relief sculpture reportedly in the area. Dr Lee had seen photos of the relief prior to this. They were delivered to him by a BBC reporter in London who had been directed to it by Ministry of Information and Culture officials in Baghlan Province earlier that year. Dr. Lee immediately recognized that if the reports of the location of the relief were accurate, it would certainly be of great significance for the history and archaeology of Afghanistan...  read more                                                                           

نقش برجسته ی مکشوفه از روستای شمرق Shamarq ایالت بغلان Baghlan

سابقه:

در زمستان سال 2003 با پشتیبانی انجمن ( گروه ) حامی میراث فرهنگی افغانستان Spach هیاتی به سرپرستی دکتر جاناتان لی Dr. Jonathan Lee ، متخصص در تاریخ افغانستان، به دهکده ای در حومه ی پل خمری Pul-i-Khumri ( واقع در ایالت بغلان افغانستان )، جهت تعیین دقیق محل حجاری هایی که طبق شایعات در آن ناحیه واقع بود اعزام شد، دکتر لی پیش از آن عکسهایی از این نقش برجسته را دیده بود. آنها توسط یک گزارشگر شبکه ی BBC در لندن که به وسیله ی مقامات رسمی وزارت فرهنگ و اطلاعات در ایالت بغلان راهنمایی شده بود به دکتر لی تحویل داده شده بودند.

دکتر لی بی درنگ تشخیص داد که اگر گزارشها از موقعیت آن نقش برجسته به درستی ارائه شده باشند موضوع حتما میبایست برای تاریخ و باستان شناسی افغانستان بسیار پر اهمیت باشد.

دکتر لی در امتداد یک راه خاکی دست انداز راهی دهکده ی شمرق Shamarq تقریبا در فاصله ی 45 دقیقه ای پل خمری ( مرکز ایالت بغلان Baghlan ) شد. پل خمری تقریبا در فاصله ای مساوی مابین محل حجاری و پرستشگاه بزرگ کوشان Kushan که توسط کانیشکا Kanishka در سرخ کتل بنا شده است واقع شده.

حجاری مذکور در فاصله ی چند دقیقه ای از دهکده و بر روی اولین ردیف از سه تراس طبیعی که ساختاری سنگی دارند قرار گرفته است.

دکتر لی که در مسیر در ارتفاع چند صد پائی بالای کوه های پوشیده از برف و در امتداد یک مسیر یخی نامطمئن که گهگاه به سختی یک پا عرض داشت به وسیله ی روستائیان محلی راهنما یی می شد در امتداد مسیر در محل حجاری ها نقش برجسته ی با شکوه سنگی، منحصر به فرد در تاریخ و باستان شناسی افغانستان را در ابعاد شش متر در چهار متر ارتفاع مشاهده کرد.

این نقش برجسته در بین روستائیان مشهور به رگ بی بی (Rag-i Bibi (The Vein of Lady Fatima و بخشی از یک طرز فکر مذهبی بوده است.

پس از تخریب مجسمه ی بودا Bamiyan Buddhas در بامیان این حجاری تنها گونه ی مشهور از نوع پیکر تراشی است که در افغانستان سر پا است و حقیقتا، کم مایه ی تحیر نیست که این اثر برای دنیای بیرون از شمرق پس قرون بسیار ناشناخته باقی مانده است.

بافت ( ترکیب ) صحنه:

این نقش برجسته ی سنگی یک صحنه ی شکار را نمایش میدهد که همانند با نمونه های معروف دیگر از ایران دوره ی ساسانی ( 633-224 .م ) است که در حال نمایش پیروزی ها در لشکرکشی ها است.صحنه دارای یک شخصیت مرکزی، به فراخور بزرگ، بر پشت اسب است، با همراهی دست کم سه نفر که در یک بزم شکار حضور دارند و شاید یک نفر دیگر هم با توجه به بازوی جلو آمده از صحنه در سمت چپ وجود داشته که اکنون تخریب شده است.          

چنین بنظر میرسد که حجاری در روزگاران گذشته در اثر زمین لرزه یا مداخله ی انسانی و یا تر کیبی از هر دو خسارت دیده باشد.

                     

متاسفانه قسمت عمده ی سر اسب، پای راست جلوئی و نیم تنه ی پیکره ی سوار کار از بین رفته ( مفقود شده ) است. سر اسب دیگری از پشت اولی آشکار است، اگر چه، فقط آثار روشنی از طرح کلی نیم تنه و سر از جائیکه پیکره از سنگ بیرون آمده باقیمانده است.

پاهای سوارکار ( سوارکار اصلی صحنه ) در سبک زین یکبری ( زین زنانه، هر دو پا در یک سوی زین ) به اسب پیوسته است، پاها با وجود آنیه در هم شکسته اند هنوز نمایان هستند.

 طرح کلی موی سر، نزد سوارکار در نوعی سبک شاهانه ی ایرانی، وزنه ی سنگینی در بازشناسی آن به عنوان یک شاه ساسانی است.

در زیر سمهای اسب، حیوانی قرار دارد که به واسطه ی بزم شکار کشته شده بوده، در نگاه اول بنظر میرسد که آن حیوان یک اژدها یا یک حیوان افسانه ای دیگر باشد که با نوعی برآشفتگی ( حالت غضب ) در سمت راست دهان تقویت شده بطوریکه شما آنرا با دهانی پر از دندانهای تهدید کننده می بینید. اما، یک بخش مسطح روی پوزه ی جانور که یک سوراخ پهن در بالا و باریک در پایین به آن پیوسته است و اشاره بر آن دارد که سابقا شاخی به آن پیوسته بوده است، در واقع سوراخهای مشابه بسیاری در بخش های مختلف نقش برجسته یافت می شود که اشاره بر آن دارند که اینطور تزئینات در محصول نهایی و برای فائق آمدن به کمبودها یا محدودیت ها در موادی که می بایست با آن کار می کردند بکار گرفته می شده است، در گوشهای این حیوان نیز همچنین سبک مشابهی می بایست بکار رفته باشد.

تمام بافت نقش برجسته اندود شده و به عمد نقاشی شده بود، بطوریکه در پرداخت نهایی تکه دوزی ها از سنگ غیر قابل تشخیص باشند.

با تصور ( شامل بودن ) یک شاخ، آن حیوان را می توان آشکارا به عنوان یک کرگدن شناسایی کرد. کرگدن، البته، یک چنین دندان های بزرگ و نوک تیزی ندارد، اما اینها می تواند توسط حجار و برای ایجاد یک اثر مهیج اضافه شده باشد، بطوریکه در یک سبک مشابه، یک زبان بیرون آمده از سمت راست دهان حیوان اشاره به مرده بودن آن دارد. بالای این حیوان، قسمت بالا سمت راست صحنه از دید بیننده، نوع مشابهی از جانور در حال گریختن است که فلس ها یا زرهی فلس دار پوشیده شده است، این نمونه در تناسب با پیکر کرگدن دیگر مشابه است اگر چه سر و پای راست جلوی آن از بیت رفته است.

قسمت فوقانی صحنه در اصل به وسیله ی موتیف های معماری حاشیه کاری شده بوده و بخش های کوچکی از آن هنوز دست نخورده در گوشه های سمت چپ و سمت راست بالا موجود است اما بخش میانی آن کاملا تخریب شده.

نیز، نشان رنگ اصلی و اندود در گوشه ی سمت چپ بالا در زیر یک موتیف دستار یا تاج وابسته به حاشیه کاری فوقانی ( موتیف معماری ) هنوز قابل مشاهده است.

حجاری دارای یک ترکیب نادر ( غریب ) محلی و عناصر ایرانی است و چگونگی فاش شدن آن موضوع ( آنچنانکه بیشتر پژوهشها در سرتاسر دنیا عهده ار آن است )در باره ی ارتباط این نقش برجسته با جاه طلبی و ادعای شاهان ساسانی شاپور I & II به توسعه و بسط نفوذشان در افغانستان در طی قرون سوم و چهارم میلادی بسیار جالب توجه خواهد بود.مجید.ض

جهت مشاهده ی تصاویر کافیست کلیک نمائید این تصاویر برگرفته از سایت اینترنتی frantz.grenet.free.fr می باشد.

منبع: این مطلب برگرفته از سایت اینترنتی spach.info می باشد.لطفا منتظر ادامه ی مطلب و تصاویر بیشتر از این نقش برجسته باشید.

نوشته شده توسط مجید.ضیغمی در 16:0 | | لینک به این مطلب

شنبه 8 اردیبهشت1386

شهر اشکانی نسا

                     Italian Archaeological Mission in Old Nisa 
                                      The Nisa Expeditions

نسا ( Nisa ) :

قدیمی ترین محل سکونت پارت ها ( اشکانیان ) که تا کنون یافت شده در شهر نسا یا پارتا نیسا که فاصله ی چندانی با اشکاباد امروزی ( پایتخت ترکمنستان ) ندارد قرار گرفته است. ( هرمان، جورجینا؛ تجدید حیات هنر و تمدن در ایران باستان، ص 34 ).

کاوشها در این محوطه توسط روسها و به سرپرستی مارشچنکو در 1930 آغاز شده و بعدها توسط پروفسور ماسون با همراهی هیات ترکمنستانی پیگیری شد، بر اساس این کاوشها شهر را متشکل از دو قسمت دانسته اند که قسمت شمالی آن را به عنوان بخش مسکونی شهر با نام نسای نو و قسمت  جنوبی را به نام نسای کهنه نامگذاری کرده اند.

شهر سفلی ( نسای کهنه ) محصور و ارگی ( دژی  محصور ) است که بیرون حصار شهر و روی تپه ای کوچک بنا شده، این ارگ ( دژ ) طبق لوحی گلی که در آن پیدا شده مهرداد کرت نام داشته و توسط مهرداد اول ساخته شده است. دیوارهای ستبر استحکامات بین 20 تا 25 متر ارتفاع و پنج متر ضخامت داشته و با استفاده از گل ساخته شده بوده که نمای آن را آجر می پوشانده. روسها در داخل ارگ تعداد ی بنا از جمله یک کاخ، بنایی موسوم به " خانه ی مربع " و تعدادی معبد ( ازجمله معبد دایره ) کشف کردند. اتاق اصلی کاخ تالار ستونداری به مساحت تقریبی 20 متر مربع است که سقف آن با استفاده از تیر های چوبی بزرگ روی چهار ستون بزرگ چهارترک که در واقع اتاق را به سه راهرو تقسیم کرده بود ایجاد شده بود ... ( همان؛ ص 35 ).

                              

                                             حفاری های نسا

پس از این مقـدمه ی کـوتاه خلاصـه ی گـزارشـهای هفـت فـصل حـفاری هـیات ایتالـیایی دانشـگاه توریـن را به صـورت ترجـمه شـده از سـایت اینـترنتی www.parthia.com طی یک سری مطالب دنباله دار برای شما ارائه خواهیم کرد.

مقدمه ی کاوشهای هیات ایتالیایی:

اولین ماموریت دانشگاه تورین ایتالیا در محوطه ی باستانی نسا ( در تلفظ فارسی با فتح نون صحیح است ) به سال 1990 صورت گرفت که هدف این ماموریت ( و ماموریت های های بعدی ) تهیه ی یک نقشه ی جامع موضع نگاری ( topographical ) از نسای کهنه به منظور آگاهی یافتن از رابطه ی میان هر یک از بناهای واقع در درون استحکامات بخش جنوبی محوطه ی باستانی نسا بوده است.

هیات ایتالیایی در سال 1996 جهت بررسی نتایج حفریات هیات روسی اقدام به حفاری در تالار دایره شکل نموده، و در حفریات خود یک چهره ی سفالین از سر مهرداد اول یا دوم را بدست آورد، این سردیس که اکنون در موزه ی تاریخ اشکاباد ( ashkabad ) در معرض نمایش قرار دارد در اواخر سال 2000 میلادی توسط پرفسور آنتونیو اینورنیزی (Antonio Invernizzi  ) از دانشگاه تورین (University of Turin  ) انتشار یافت. بنابراین از سال 1990 تا 1999 هدف هیات ایتالیایی معطوف به تهیه ی یک نقشه ی کلی از نسا و کار بر روی تالار دایره شکل بود. نتایج آن حفریات در نشریه ی Mesopotamia انتشار یافته است. کاوشهای نسا که بوسیله ی گروه هایی از ملیت های بسیار انجام شد نتایج مهمی از نظر یافته های باستان شناسی داشت که به دانسته های ما از اشکانیان افزود.

Mesopotamia : عنوان نشریه ای علمی است که توسط دانشگاه تورین منتشر شده و حاوی مقالات ارزشمندی در رابطه با دوره ی اشکانی است.مجید.ض

منتظر ادامه ی این مطلب باشید.

نوشته شده توسط مجید.ضیغمی در 0:38 | | لینک به این مطلب

چهارشنبه 5 اردیبهشت1386

اولین ابزارسازان

First Toolmakers

مطالعه تکامل تدریجی تکنولوژی بشر نقش مهمی در بازسازی  زندگی بشر اولیه ایفا میکند. مشهورترین ابزارهای سنگی اولیه به عنوان الدوان تشریح می شوند .این نام برگرفته از جرج الداوی است . ابزارهای الدوان انهایی هستند که توسط تکنیک تراشه کردن ساده تولید می شدند.از یک سنگ صاف گرد شده استفاده می شد به عنوان چکش جهت جدا کردن تراشه های لبه دار تیز از سایر پاره سنگها و سنگریزه ها که معمولا از جنس کوارتز و یا بازالت بودند. 

انسانهابا کمک این ابزارها می توانستند برای پاره کردن لاشه های حیوانی و جدا کردن گوشت  از استخوان .شواهدی از یکی از محلها در افریقای شرقی خبر می دهد که ابزارهای سنگی از نوع الدوان به خوبی ساخته شده بودند در حدود3/2 میلیون سال قبل.

در حال حاضر مطلعیم که ابزارهای اولیه شامل ساطورهای ساده تراشه ها  و ابزارهای برنده هستند که از محلهایی در زهکشی های گونا در منطقه هادار  در اتیوپی با قدمت حدود6/2 _ 2/5 میلیون سال یافت شدند. همچنین از هادار یک استخوان ارواره از فسیل بشر اولیه که تاریخ گذاری ان به حدود 3/2 میلیون سال قبل باز میگردد بدست امد. این ارواره  در ارتباط با مجموعه کوچکی از بازالت و چرت(نوعی سنگ) و مصنوعات دستی که پیوند میدهددانسته های اولیه ما را میان ابزارهای سنگی و انسانهای اولیه. ادامه دارد...

منبع :  the atlas of world archaeology

نوشته شده توسط علی اکبر.عشقی در 17:34 | | لینک به این مطلب

دوشنبه 3 اردیبهشت1386

باستان شناسی اشکانی

   The Parthian Empire

 

The Parthian Empire is a fascinating period of Persian history closely connected to Greece and Rome. Ruling from 247 B.C. to A.D. 228 in ancient Persia (Iran), the Parthians defeated Alexander the Great's successors, the Seleucids, conquered most of the Middle East and southwest Asia, controlled the Silk Road and built Parthia into an Eastern superpower. The Parthian empire revived the greatness of the Achaemenid Empire and counterbalanced Rome's hegemony in the West. Parthia at one time occupied areas now in Iran, Iraq, Turkey, Armenia,Georgia,Azerbaijan,Turkmenista,Afghanistan,Tajikistan، Pakistan,Syria، Lebanon, jordan ، palestine … read more

   

امپراطوری اشکانی :

 

امپراطوری اشکانی یکی از جذاب ترین دوره های تاریخی ایران ،تقریبا در مجاورت یونان و روم بوده است،که از 247 پ.م تا 228 .م در ایران باستان حکمرانی می کردند،اشکانیان با مغلوب ساختن جانشینان اسکندر،سلوکیان،خاور میانه و جنوب غرب آسیا را فتح کرده ، بر جاده ی ابریشم تسلط یافتند و ابر قدرتی شرقی را بنیان نهادند.

 

امـپراطـوری اشـکانی عظـمت امـپراطوری هـخامنشی را احـیا و با قـدرت روم در غرب برابری کرد. اشکانیان در زمان اوج قدرت خود سرزمین هایی شامل کشورهای کنونی ایران، عراق،ترکیه، ارمنستان، گرجسـتان ، آذربایجان ، ترکمنستان ، افغانسـتان ، تاجیکسـتان ، پاکسـتان، سـوریه،لبنان،اردن،فلسطین،وفلسطین اشغالی را تحت تسلط داشتند.

 

در این نوشتار خواهیم کوشید تا با استفاده از منابع بر گرفته از سایت اینترنتیParthia.com  شما را تا حد امکان با فعالیتهای باستان شناسی اشکانی آشنا کنیم و به همین منظور مطالبی اگرچه محدود ولی مفید را پیرامون کاوشهای باستان شناسی شهر اشکانی نَسا ((Nisa که روزگاری به عنوان پایتخت اشکانیان شهری آباد بوده و اکنون در مجاورت اشکاباد پایتخت ترکمنستان کنونی قرار دارد برای شما ترجمه و همراه با تصاویری از سایت یاد شده ی فوق به شما عرضه خواهیم کرد.مجید.ض

 

این مطلب به صورت دنباله دار ارائه خواهد شد پس منتظر مطالب آینده ی این بخش باشید.

نوشته شده توسط مجید.ضیغمی در 21:8 | | لینک به این مطلب

دوشنبه 3 اردیبهشت1386

باستان شناسی ایران

معرفی یک سایت مفید و معتبر باستان شناسی اشکانی

سایتی که همکنون قصد معرفی اونرو به شما دوستان دارم یکی از مفیدترین منابعی هست که می تونه شما رو در رابطه با شناخت بهتر دوره ی اشکانی راهنمائی و هدایت کنه،شما در این سایت به فهرست مطالبی شامل:

• تاریخ
• جغرافیا
• سکه شناسی
• فرهنگ و هنر اشکانی
• منابع،همراه با امکان جستجوی مطالب

بر خواهید خورد،برای بازدید از این سایت کافیست بر روی لینک های فوق و یا تصویر زیر کلیک کنید.مجید.ض

نوشته شده توسط مجید.ضیغمی در 12:27 | | لینک به این مطلب

چهارشنبه 29 فروردین1386

Battery, Baghdad, 250 BCE

The Baghdad Battery is believed to be about 2000 years old (from the Parthian period, roughly BCE 250 to CE 250). The jar was found in Khujut Rabu just outside Baghdad and is composed of a clay jar with a stopper made of asphalt. Sticking through the asphalt is an iron rod surrounded by a copper cylinder. When filled with vinegar - orany other electrolytic solution - the jar produces about 1.1 volts ... read more 

 باطری اشکانی،250 ق.م

در صورتی که علاقمند باشید با این یافته بیشتر آشنا بشید می تونید به سایتهای ldi5.com ، unmuseum.mus.pa.us مراجعه نمائید. لازم به یاد آوری است مطلب فوق به نقل از سایت اینترنتی smith.edu برای شما ارائه گردیده است.

گمان می رود باطری بغداد حدود دو هزار سال قدمت داشته باشد ( دوره ی پارتی،تقریبا از 250 ق.م تا 250.م ). کوزه ای که در Khujut Rabu خارج از بغداد کنونی یافت شده از یک کوزه ی سفالی با یک درپوش از جنس قیر طبیعی چسبناک ترکیب شده و میله ای آهنی در میان آن قیر طبیعی قرار دارد که بوسیله ی سیلندری مسی احاطه شده است، وقتیکه کوزه با مایع الکترولیت ( vinegar-orany ) انباشته میشود کوزه ( باطری ) نیرویی معادل 1.1 ولت تولید میکند ... مجید.ض

                                       

                                      تصویر از سایت ldi5.com میباشد

نوشته شده توسط مجید.ضیغمی در 21:52 | | لینک به این مطلب

دوشنبه 27 فروردین1386

باستان شناسی و فرهنگ و تمدن ایران زمین

سلام

در این بخش عزم آن دارم تا خوانندگان این وبلاگ را با سیر تکاملی بشر و رشد ان را تا مرحله رسیدن به انسانهای هوشمند هوشمند امروزی به همراه ابزارهای دستیhand tools و چند سایت مربوط به این سیر تکاملی همراهی کنم.

ابزارهای ساخت دست انسانهای اولیه که از حدود - + ۲,۵ میلیون سال قبل یافت شده معرف انسانها یا انسان نماهای دوره خود هستند که به ترتیب قدمت به این شرحند :

الدوان- اشولین- موستری- بردوستی -زارزی و نوسنگی که انها مصادیق مطرح در رده بندی این ابزارها هستند جهت اطلاعات بیشتر میتواند به سايتهای handprint و lithic casting lab مراجعه كنيد و از مطالب ان بهره ببرید .

جهت ورود به سایتهای نام برده شده کافیست روی آن کلیک نمائید.

نوشته شده توسط علی اکبر.عشقی در 18:18 | | لینک به این مطلب

دوشنبه 27 فروردین1386

انسان و فعالیتهای فرهنگی او

سلام بر دوستداران فرهنگ و گذشته ایران

انسان  از زمانی که روند تکامل خود را اغاز میکند و به مرحله انسان هوشمند هوشمند امروزی میرسد راهی چند میلیون ساله را پشت سر گذارده اما اثار فرهنگی فراوانی از او بر جای مانده که از لحاظ ابزار شناسی دورانهای  الدوان- اشولین- موستری -بردوستی - و در نهایت زارزی و نو سنگی را شاهد هستیم که در سایتی که به زبان اصلی معرفی  خواهم کرد با آن آشنا خوههید شد.علی.ا.ع 

نوشته شده توسط علی اکبر.عشقی در 12:52 | | لینک به این مطلب