یکشنبه 20 آبان1386

گزارشي ازدومين همايش مردان نمکی درزنجان

بهره برداري انسان ازمعادن فلزات درايران به دورانهاي پيش ازتاريخ خصوصا دوره ي مس وسنگ ميرسد پس ازان انسان استفاده ازمفرغ وآهن رافراگرفت .اين مهم ستفاده ي انسان ازمعادن ومعدن كاوي را از اثاري است كه تاكنون بدست امده است می رساند.

دراين ميان نمك نيز ازعناصري است كه انسان ان را به دو گونه خالص(خوراكي) وناخالص( صنعتي)مورد استفاده قرار ميداده است دستيابي به نمك بطور معمول از 5 منبع صورت گرفته است:

1-ذخاير لايه اي رسوبي2-آبهاي شور3-آب درياها4-ذخاير نمك سطحي5-گنبدهاي نمكي ، دراين ميان تبخيردربسياري موارد نقش اساسي راايفا ميكند.

  معدن نمك چهرآباد درفاصله 70كيلومتري غرب شهرزنجانواقع شده كه درهمسايگي روستاهاي تازكند ،مهراباد،چهر آباد وحمزه لو قرار دارد ِ چهر اباد معدنی است كه ما اطلاعات ارزشمندي ازمعدن كاوي انسان درگذشته را مديون ان هستيم.

وجود رگه هاي خالص نمك دراين كوه وادامه ي ان دردل كوه موجب شده تاانسان جهت بهره برداري ازان ناگزير به جستجوي رگه هاي نمك بپردازد اين امر موجب ايجاد تونلهاي طولاني وناهمگن دردل كوه ميگرديد وريزش معدن دراين امرنيز اجتناب ناپذير است.

بدنبال بهره برداريهاي مكانيكي ازمعدن چهرآباددرسال 1372 اولين مردنمكي بصورت اتفاقي توسط معدن كاوان كشف گرديد واين آغاز مردان نمكي درعصرمابود.

"هرچه بگذرد نمكش ميزنند "اين واقعا مثلي است كه درمورد مردان نمكي كامل صدق ميكند وسالم ماندن بقاياي مردان نمكي را مديون دفن شدن انها درنمك هستيم. درپاييز سال 1383 بدنبال ادامه استخراج ازمعدن ،دومين مردنمكي وپس از مدتي كوتاه سومين مردنمكي كشف گرديد هرچندكه درزير تيغه ي بولدزر اسيب ديده بود.

مردنمكي شماره 2 مردي ميانسال باقدي درحدود 180 سانتي متر باموها وريشهاي سياه رنگ بود كه دراواخر دوره اشكاني واحتمالا بدليل ريزش معدن كشته شده بود ،مرد شماره 3 نيز مردي ميانسال باموهاي قهوه اي بود كه دردوره ی هخامنشي مدفون گشته بود ،كاوشهاي صورت گرفته درمحلهايي ازمعدن كه دردوران هخامنشي و اشكاني مورد استفاده بوده اثار فراواني ازجمله :ابزارهاي معدن كاوي ،يافته هاي گياهي ،يافته هاي جانوري، منسوجات پوستي ،چرم و.....نمايان ساخت ،درادامه ي كاوشهاچهارمين مردنمكي به صورت سالم كامل وطبيعي كشف گرديد كه باتوجه به آزمایشات كربن 14 اين مردنيز به دوره ی هخامنشي مربوط ميشد .بدنبال اغاز كاوش فصل دوم حفاري در آذرماه 1384مردنمكي پنجم درزير صخره بزرگ نمك كشف گرديد .همچنين ازمايشات كربن 14 قدمت مردان نمكي اول ودوم را به حدود اواخر دوره ي اشكاني واوايل دوره ي ساساني نشان ميدهد مردان نمكي 3 نيز بدوران هخامنشي تعلق داشتند لازم بتوضيح است تا خرداد سال 1386 اجساد 6 معدن كاو باستاني ازاين معدن بدست امده است بدنبال پژوهش هاي صورت گرفته دومين همايش مردان نمكي از 5-3 آبان ماه سال جاري درزنجان به همت پژوهشكده باستان شناسي وسازمان ميراث فرهنگي وگردشگري استان زنجان برگزار گرديد.

مطالب ارايه شده درارتباط باكاوشهاوبررسي هاي صورت گرفته وهمچنين نتايج وكاربردهاي استفاده ازعلوم مختلف ازجمله راديوگرافي ،سي تي اسكن (دوبعدي وسه بعدي )وكاربردهاي غير پزشكي اشعه ايكس از جمله مباحث اين همايش بود.

دركنار پژوهشهاي داخلي ،ازپژوهشهاي ساير كشورها درارتباط بااستفاده انسان از معادن نمك دراروپا ،معادن باستاني ،حفاظت وشرايط نگهداري پارچه ومواد آلي باستاني نيز استفاده شده بود كه ازان جمله ميتوان به نتايج كاوشهاوبررسي هاي صورت گرفته درمعدن نمك هالشتات” “HALLSHTATدراتريش ومعدن نمك دورنبرگ آلمان "DURRNBERG"اشاره كرد.

درپايان ِ مسئولين ميراث فرهنگي استان زنجان با توجه به اهميت معدن باستاني چهرآباد تقاضاي خودرا جهت بازگرداندن مردان نمكي به جايي كه تعلق دارند وتبديل اين محوطه باستاني به يك موزه را مطرح وتوقف كامل استخراج ازمعدن نمك چهرآباد را خواستار شدند (درحال حاضر استخراج ازمعدن باابزارهاي مكانيكي وديناميت انجام ميشود) .

لازم بذكراست درروز پاياني مراسم ،شركت كنندگان ازمعدن چهرآباد ومحل كشف مردان نمكي بازديد نمودند . ازجمله برنامه هاي آتي درمورد مردان نمكي ،جراحي ودستيابي به بخشهاي دروني بدن آنهاست تا بتوان يافته هاي جديدي اززندگي انها از2300سال پيش كشف كرد.

(در مطالب ذكرشده از چكيده مقالات همايش وسايت خبر گزاري ميراث فرهنگی chn.ir نيز استفاده شده است).

 

نوشته شده توسط علی اکبر.عشقی در 18:2 | | لینک به این مطلب

دوشنبه 7 آبان1386

با سلام

از اینکه مدتی نبودم از همگی عذر می خوام و حالا که برگشتم با معرفی یک وبلاگ مفید در رابطه با باستان شناسی عصر سنگ در خدمتتون هستم این وبلاگ با عنوان باستان شناسی ایران متعلق به خانم مژگان هست و شما می تونید هم از قسمت پیوندهای وبلاگ ما وارد اون بشید و هم اینکه میتونید روی لینک باستان شناسی ایران کلیک کرده و وارد این وبلاگ بسیار خوب بشید.

توصیه می کنم حتما از این وبلاگ بازدید کنید.

نوشته شده توسط مجید.ضیغمی در 11:5 | | لینک به این مطلب